421 Views

Tại Việt Nam, con đường truyền bá chính thức của môn võ Karatedo do Võ sư người Nhật Bản Suzuki Choji (鈴木長治) sinh ngày 10 tháng 06 năm 1919 tại Miyagiken (cùng quê quán với võ sư Gogen Yamaguchi).

Từ năm 8 tuổi đến năm 18 tuổi, Thầy học Tiểu học và Trung học ở Kasagami. Trong thời gian này Thầy tập Judo (Nhu đạo) ở trường Kasagami và năm 13 tuổi, Thầy được thân phụ gửi đến thọ giáo với một thiền sư dạy Karatedo trong vùng đó là Thầy Sigimoto Tadao, có nguồn gốc võ thuật từ Naha-Te.

Thầy còn được Đại sư Asano Zenkisti (sư phụ của Thầy Sigimoto Tadao) huấn luyện để trở thành một một tu sĩ. Asano cũng có mối quan hệ thân tình với thân phụ Suzuki Choji. Asano Zenkisti tiếp tục truyền dạy Karatedo Hệ phái Take No Uchi Ryu (Trúc Chi Nội Lưu) và Jiu-Jitsu cho Thầy, đó là một trong những hệ phái Karatedo/Jiu-Jitsu cổ xưa nhất của Okinawa.

s3
Osensei – Cố Võ sư Suzuki Choji (10/06/1919 – 10/02/1995)

Năm 19 tuổi Thầy Suzuki Choji lên Tokyo lập nghiệp, làm thêm ở một hãng xe hơi ở Thủ đô. Tại đây, Thầy tiếp tục tập luyện Karatedo đồng thời chuyên tâm đọc sách, nghiên cứu Võ đạo, Judo và Karatedo. Niềm đam mê võ thuật đã đưa Thầy hạnh ngộ và tập luyện cùng Đại sư Kisaburo của hệ phái Takenouchi-ryū (Trúc Chi Nội Lưu)

Năm 1940 khi Đại chiến Thế Giới lần hai lan rộng. Như nhiều thanh niên Nhật Bản thời bấy giờ, Thầy Suzuki Choji được động viên vào quân đội Thiên Hoàng. Lúc này Thầy 21 tuổi.

Năm 1942, rời quân trường, Thầy được chuyển sang Mãn Châu. Năm 1943, sang Mã Lai. Năm 1944, một tàu chiến của Nhật Bản mà Thầy tham gia chiến đấu đã bị đánh chìm trên biển Thái Bình Dương. Sau nhiều ngày lênh đênh trên biển với tấm ván nhỏ, ông được một tàu đánh cá cứu sống rồi tới Việt Nam.

Năm 1945, Nhật Bản đầu hàng Đồng Minh, Chiến tranh thế giới thứ 2 kết thúc. Thầy Suzuki Choji quyết định ở lại Việt Nam và tham gia Mặt trận Việt Minh kháng chiến chống Pháp với cấp bậc đại uý, nhận lời huấn luyện võ nghệ cho một đơn vị bộ đội ở Lạng Sơn. Trong một lần Phạm Văn Đồng (sau này là Thủ tướng nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) tình cờ ghé thăm, đã quý mến tặng Thầy Suzuki Choji một khẩu súng có khắc tên ông, đồng thời đặt tên Việt Nam cho người chiến sĩ xuất thân từ Nhật Bản này là Phan Văn Phúc.

Trước năm 1948, Thầy công tác ở Liên khu 4 (Thanh Hoá). Sau đó, Thầy chuyển vào Liên khu 5 (Quảng Ngãi) phụ trách xưởng sản xuất dụng cụ y tế tại vùng Chợ Chùa cung cấp cho Mặt trận và dạy những bài võ Karate đầu tiên cho du kích, tự vệ. Đến năm 1952, Thầy lập gia đình với Cô Nguyễn Thị Minh Lệ (Cô Năm) – Người nữ cứu thương của Liên khu năm gốc Tam Quan – Bình Định.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, Thầy cùng gia đình về định cư ở Huế. Năm 1960, Thầy mở đạo đường mang tên Suzucho Karatedo Ryu Dojo Noen, dạy Judo và Karatedo, khai sinh Trường phái Suzucho Karatedo. Suzucho (鈴長, Linh Trường – Tiếng chuông vang xa) là từ ghép từ họ và tên của Người sáng lập, hàm nghĩa lưu truyền sự nghiệp dài lâu như tiếng chuông ngân xa. Vợ Thầy thì may võ phục, phục vụ cơm nước cho các môn sinh từ xa tới.

image002

image020_15
Thầy Suzuki Choji (ở giữa hình trên, bên phải hình dưới) đang tập luyện cùng các võ sinh thế hệ đầu tiên tại Huế.

Mặc dù vậy, đến năm 1963 Đạo đường mới chính thức đi vào hoạt động sau khi được chính quyền địa phương cấp giấy phép. Đạo đường đặt tại số 8 Võ Tánh, Huế (nay là đường Nguyễn Chí Thanh, thành phố Huế), Những thế hệ môn sinh đầu tiên của Karatedo Việt Nam như Ngô Đồng, Hạ Quốc Huy, Nguyễn Xuân Dũng, Lê Văn Thạnh, Hoàng Như Bôn v.v… đã trưởng thành từ đây.

Trong thời gian này, một số cao đồ của Thầy đã xin mở một số lớp võ ở các trường Đại học, Cao đẳng, Trung học lân cận. Huế trở thành nơi có phong trào Karatedo phát triển mạnh nhất và được coi như cái nôi của Karatedo Việt Nam.

Tháng 3 năm 1973, Thầy trao lại quyền quản lý Đạo đường số 8 Võ Tánh, Huế cho cao đồ là võ sư Lê Văn Thạnh, còn Thầy đi phát triển Karatedo tại Đà Nẵng và các tỉnh thành khác.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, Thầy cùng gia đình chuyển vào Thành phố Hồ Chí Minh sinh sống và làm giám đốc khách sạn Kiyo ở Khánh Hội cho đến khi hồi hương về Miyagiken, Nhật Bản vào ngày 18 tháng 12 năm 1978. Tại Sài Gòn, Thầy Suzuki Choji đã truyền dạy cho nhiều học trò trong đó Thầy Nguyễn Hữu Trung (người đầu tiên gây dựng Karatedo Gò Vấp).

Tuy ở xa, nhưng Thầy vẫn hằng quan tâm phong trào Karate-Do Việt Nam. Qua thư chúc Tết mỗi đầu xuân, thầy dặn dò các môn đồ: “Hãy sống cho tốt”, “Hẫy cần cù tập luyện”, “Hãy tích cực góp phần xây dựng đất nước Việt Nam giàu đẹp”… Niềm vui tuổi già của thầy: nghiên cứu võ học, đàm đạo với bạn bè, trồng cây cảnh, nuôi chim cá, đi du lịch…

tải xuống
Osensei – Cố Võ sư Suzuki Choji (10/06/1919 – 10/02/1995)

Nguyện vọng tha thiết của Thầy là được về thăm quê hương Việt Nam một lần trước khi qua đời. Nhưng rồi nguyện ước không thành. Thầy mất tại quê nhà Kasagami, lúc 17 giờ ngày 06/02/1995, hưởng thọ 77 tuổi.

Cô Nguyễn Thị Minh Lệ (Suzuki Reiko) là người vợ có công lớn giúp chồng mở lò dạy võ, điều hành quản lý, may võ phục, tạo việc làm cho những học trò có hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong cuộc sống, sẻ chia cùng chồng niềm đam mê tâm huyết với võ đạo, lo toan trọn vẹn võ đường ở Huế và lo toan đời sống chồng con một cách đảm đang, tâm lý.

Sau khi chồng mất, Cô thường xuyên đến một số nước như Hoa Kỳ, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan, Bỉ, Ý, Áo, những nơi môn đồ Suzucho Karatedo đã mở được Đạo đường lớn, để động viên khuyến khích chăm lo sự phát triển của hệ phái. Cô mất hồi 5 giờ 15 chiều ngày 30 tháng 8 năm 2013 tại Las Vegas, Nevada, Hoa Kỳ. Nhiều thế hệ môn sinh của Suzucho Karatedo yêu quý và tôn trọng đã gọi Cô bằng tên “Sư mẫu”.

s1-768x570
Thầy Suzuki Choji (thứ tư hàng đầu tiên từ trái sang) cùng đại gia đình tại Nhật

Ngoài ra, ở Thành phố Hồ Chí Minh năm 1966 có võ sư Hồ Cẩm Ngạc sau khi học Karatedo thuộc hệ phái Kyokushinkai tại Nhật Bản đã về phát triển Karatedo tại một số tỉnh miền Nam.

Từ những năm 90 của thế kỷ XX, ở Hà Nội qua con đường hợp tác và giao lưu về thể dục thể thao, môn võ Karatedo thuộc hệ phái Shotokan đã có dịp du nhập vào Việt Nam.
Đến nay, môn võ Karatedo đã có mặt trên 45 tỉnh, thành, ngành. Mặc dầu có đến 6 hệ phái Karatedo ở Việt Nam hiện nay (Suzucho Ryu, Kyokushinkai Ryo, Shotokan Ryu, Shito Ryu, Goju Ryu, Wado Ryu), nhưng với sự nỗ lực của Liên đoàn Karatedo Việt Nam và của Bộ môn Karatedo Tổng cục TDTT, chương trình huấn luyện và thi đấu môn võ này dần dần được thống nhất trên cả nước theo Luật thi đấu của Liên Đoàn Karatedo Thế Giới (WKF).